Circulaire gevelbekleding: wat maakt een gevel echt circulair?
‘Circulair’ staat op veel gevelmaterialen. Maar wat maakt een gevelbekleding werkelijk circulair? Het gaat om drie vragen: waar komt het materiaal vandaan, hoe lang gaat het mee, en wat gebeurt er aan het einde van de levensduur? In dit artikel lopen we ze langs, met Pretty Plastic als voorbeeld.
1. Waar komt het materiaal vandaan?
Een circulaire gevel begint bij de grondstof. Hoe groter het aandeel secundair (gerecycled) materiaal, hoe minder nieuwe grondstoffen nodig zijn. Pretty Plastic maakt zijn tegels van gerecycled PVC uit de bouw, zoals oude kozijnen en dakgoten. Het granulaat wordt aangevuld met 3% brandvertrager (aluminiumhydroxide) en maximaal 2% kleurpigment.
Hoeveel materiaal dat oplevert, is zichtbaar in projecten. Voor de gevel van het Rijkswaterstaat-steunpunt in Scharendijke (1.070 m²) werd ruim 26.000 kg PVC-afval hergebruikt; voor het onderwijsgebouw van Howest in Brugge (1.180 m²) ruim 28.500 kg.
2. Hoe meet je circulariteit?
Een veelgebruikte maat is de Circular Transition Indicator (CTI), die kijkt naar de circulaire instroom (gerecycled of hernieuwbaar materiaal) en de circulaire uitstroom (wat na gebruik terugkomt in de kringloop). Volgens de Sustainability Statement van Pretty Plastic scoort First One een circulariteit van 98,21%, met een circulaire instroom van 99,41%.
Daarnaast legt een EPD (Environmental Product Declaration) de milieu-impact over de hele levenscyclus vast, inclusief hoeveel secundair materiaal erin zit en hoeveel na gebruik beschikbaar komt voor recycling. De EPD- en NMD-gegevens van Pretty Plastic staan op milieuprestatie en MPG.
3. Hoe lang gaat het mee, en is het onderhoudsarm?
Circulariteit gaat ook over levensduur: een product dat lang meegaat zonder vervanging of intensief onderhoud, bespaart materiaal. Kijk naar de levensduur waarmee in de NMD wordt gerekend, en naar wat er aan onderhoud nodig is: moet de gevel worden geschilderd, behandeld of periodiek vervangen? Pretty Plastic tegels hoeven niet te worden geschilderd en zijn onderhoudsvrij.
4. Kun je het weer demonteren?
Een gevel is pas circulair als de materialen aan het einde van de levensduur weer los te halen zijn. Verlijmde of samengestelde materialen zijn lastig te scheiden. Pretty Plastic tegels worden mechanisch bevestigd (geschroefd of met beugels) op een houten of aluminium onderconstructie, zodat ze zonder breken kunnen worden gedemonteerd.
5. Wat gebeurt er na gebruik?
De laatste stap is terugname. Iedere Pretty Plastic tegel is voorzien van de tekst “return to prettyplastic.nl”. Via het Circular Take-Back Statement kunnen ongebruikte tegels (overschot) en tegels aan het einde van hun levensduur worden teruggestuurd. Onbeschadigde tegels worden opnieuw ingezet in nieuwe projecten; de overige tegels worden verwerkt tot grondstof voor nieuwe tegels. Volgens Pretty Plastic hebben de toegevoegde brandvertrager en pigmenten geen invloed op de recyclebaarheid.
Checklist: is deze gevel circulair?
| Vraag | Waar vind je het antwoord? |
|---|---|
| Hoeveel gerecycled materiaal zit erin? | EPD (secundair materiaal), productinformatie |
| Is de milieu-impact productspecifiek bekend? | NMD-categorie, EPD |
| Wat is de levensduur en het onderhoud? | NMD-verklaring, productsheet |
| Is het product demontabel? | Montagehandleiding: mechanische bevestiging? |
| Wordt het teruggenomen? | Terugnameregeling van de fabrikant |
Een kanttekening: LCA en recycling
Levenscyclusanalyses (LCA's) belonen vooral een laag materiaalgebruik. Het voorkomen van verbranding of stort van afval komt daarin minder tot uitdrukking. Pretty Plastic benoemt dit zelf in zijn Sustainability Statement: de EPD laat zien waar het productieproces nog verbeterd kan worden. Kijk daarom naar het complete beeld: herkomst, levensduur, demontabel ontwerp, terugname én milieudata.
Veelgestelde vragen
Waar is Pretty Plastic van gemaakt?
Van gerecycled PVC uit bouwafval, zoals kozijnen en dakgoten, met 3% brandvertrager en maximaal 2% kleurpigment.
Hoe circulair is First One?
Volgens de Circular Transition Indicator in de Sustainability Statement van Pretty Plastic scoort First One 98,21% circulariteit.
Kan ik Pretty Plastic tegels terugsturen?
Ja. Ongebruikte tegels en tegels aan het einde van hun levensduur worden teruggenomen voor hergebruik of recycling, volgens het Circular Take-Back Statement.
Laten PVC-gevels microplastics los?
Er zijn geen exacte cijfers voor gevelbekleding van PVC. Een gevel staat stil en wordt weinig mechanisch belast, in tegenstelling tot bijvoorbeeld autobanden en synthetische kleding, de grootste bronnen van microplastics. Bij het zagen van tegels adviseert Pretty Plastic een bouwstofzuiger te gebruiken en zaagafval apart in te zamelen.
Lees meer over de milieuprestatie van Pretty Plastic of bekijk de tegels. De terugnamevoorwaarden (PDF) en de Sustainability Statement (PDF) zijn te downloaden.
