Gerecycled PVC of steenstrips als gevelbekleding? Een eerlijke vergelijking
Steenstrips geven een gevel de uitstraling van metselwerk, zonder het gewicht van een volle baksteen. Gerecycled PVC geeft een gevel met reliëf en kleur, gemaakt van bouwafval. Bij steenstrips bepaalt het hele systeem veel: de lijm, de drager en de isolatie. Een eerlijke vergelijking, met bronnen.
In het kort
| Steenstrips (systeem) | Gerecycled PVC (Pretty Plastic) | |
|---|---|---|
| Opbouw | Keramische strips, verlijmd op isolatie of op geprefabriceerde panelen die mechanisch aan de achterconstructie worden verankerd | Tegels, geschroefd of gehangen op een onderconstructie met geventileerde spouw |
| Reactie op brand (EN 13501-1) | Strip zelf: A1 als product van klei. Systeem: afhankelijk van lijm, drager en isolatie | B-s3,d0, binnen het toepassingsgebied van het rapport |
| Gewicht per m² | circa 27,6 kg voor de strips alleen (één EPD), plus lijm en drager | 13,3 kg (Second High) tot 24,4 kg (First One) |
| MKI per m² | € 1,26 tot € 1,76 incl. lijm, productlevensduur 50 jaar (KNB); achterconstructie komt erbij | € 4,54 (First One, NMD Categorie 1), levensduur 40 jaar |
| Einde levensduur | Prefab panelen demontabel en herbruikbaar; verlijmde systemen lastiger te scheiden | Terugname en recycling tot nieuwe tegels |
Brandveiligheid: kijk naar het systeem
Een keramische steenstrip is een product van klei. Klei staat op de Europese lijst van materialen die zonder test klasse A1 krijgen (Beschikking 96/603/EG). Maar een steenstrip hangt niet los aan de gevel. Hij zit vast met lijm of mortel, vaak op een isolatielaag. De brandklasse van het geheel hangt daarom af van het hele systeem.
Een onderzoek van de TU Eindhoven, beschreven op Brandveilig.com (2023), bekeek een systeem met een keramische laag van 4 mm, een cementlaag van 6 mm en 200 mm EPS-isolatie. Dat systeem kreeg in de SBI-test klasse A2. Het onderzoek waarschuwt wel dat een echte brand groter kan zijn dan de testbrand. Bij hoge temperaturen kan keramiek afspatten en cement verzwakken, waardoor de isolatie bloot kan komen te liggen. Ook bij klasse B of beter blijven brandwerende maatregelen bij compartimentsgrenzen nodig.
Pretty Plastic tegels zijn geclassificeerd als B-s3,d0, getest als geventileerde gevel op een onbrandbare ondergrond. De s3 betekent dat de rookproductie hoger is dan bij s1 of s2. Een steenstripsysteem met een A2-classificatie scoort op papier dus hoger. Het Bbl (artikel 4.44) vraagt in de regel klasse D voor de gevel, en klasse B voor het deel boven 13 meter. Vergelijk altijd de classificatie van het complete systeem, met de werkelijke opbouw. Zie wat B-s3,d0 betekent en brandveiligheid.
Milieu: de strip is niet het hele verhaal
De branchevereniging KNB noemt voor gezaagde baksteenstrips een MKI van € 1,26 per m² met cementlijm en € 1,76 per m² met polymeerlijm, bij een productlevensduur van 50 jaar (NMD Categorie 2). De KNB zegt er zelf bij dat de MKI van de achterconstructie daar nog bij komt. Een buitenlandse EPD voor keramische steenstrips geeft 18,1 kg CO2-eq per m² strips in de productiefase (A1–A3), bij gemiddeld 27,6 kg/m², zonder lijm en isolatie.
First One heeft een MKI van € 4,54 per m² (NMD Categorie 1, nmd_92358), voor 1 m² gevelbekleding inclusief bevestigingsmiddelen. Per m² bekleding scoren steenstrips met lijm dus lager. Een eerlijke vergelijking telt bij beide de onderconstructie, de isolatie en de levensduur mee. Doe dat in de MPG-tool met de actuele NMD-data. Zie milieuprestatie en milieu-impact van gevelbekleding vergelijken.
Onderhoud en levensduur
De strip zelf is duurzaam; de genoemde EPD noemt 100 jaar voor het standaardproduct. Het risico zit in de verbinding. Kiwa (2026) wijst erop dat water dat achter de strips komt de ondergrond kan aantasten, en dat onjuiste dilataties tot schade leiden. Kiwa adviseert bij verlijmde systemen periodieke inspecties volgens een vast protocol.
Pretty Plastic tegels zijn onderhoudsvrij, worden niet geschilderd en worden gereinigd met gewone huishoudelijke middelen. De tegels hangen of zitten met schroeven vast; een losse tegel is te vervangen. De NMD rekent voor First One met een levensduur van 40 jaar.
Einde levensduur
Volgens de KNB zijn steenstrips op geprefabriceerde, mechanisch verankerde panelen demontabel en herbruikbaar. Strips die direct op isolatie zijn verlijmd, zijn lastiger van lijm en isolatie te scheiden. Pretty Plastic tegels worden geschroefd of gehangen en kunnen worden gedemonteerd en teruggestuurd. Onbeschadigde tegels worden opnieuw ingezet, de rest wordt grondstof voor nieuwe tegels.
Gewicht en onderconstructie
De strips uit de genoemde EPD wegen gemiddeld 27,6 kg/m², zonder lijm en drager. Pretty Plastic weegt 13,3 kg/m² (Second High), 16,75 kg/m² (Basic Third) of 24,4 kg/m² (First One). First One en Basic Third worden op houten regelwerk geschroefd, Second High hangt aan aluminium omegaprofielen. Zie First One, Second High en Basic Third.
Wanneer kies je wat?
- Steenstrips waar het beeld van metselwerk gewenst is, bij renovatie met buitenisolatie, en waar een systeem met A2-classificatie wordt gevraagd.
- Gerecycled PVC waar een eigen, kleurrijk gevelbeeld gewenst is, klasse B volstaat, en demontage, terugname en hergebruik van bouwafval belangrijk zijn.
Meer materialen naast elkaar: gevelmaterialen vergelijken.
Veelgestelde vragen
Zijn steenstrips onbrandbaar?
De keramische strip zelf wel. Het systeem met lijm en isolatie heeft een eigen classificatie. Vraag de classificatie van het complete systeem op.
Hebben steenstrips een lagere MKI dan gerecycled PVC?
Per m² strips met lijm wel: € 1,26 tot € 1,76 volgens de KNB, tegen € 4,54 voor First One. De achterconstructie komt bij steenstrips nog bij. Reken per project in de MPG-tool.
Kun je steenstrips hergebruiken?
Op demontabele prefab panelen wel, volgens de KNB. Direct verlijmde strips zijn lastiger te scheiden.
Bronnen
- Beschikking 96/603/EG: lijst van materialen in klasse A1 zonder test (geconsolideerd)
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.44 (buitenoppervlak)
- Brandveilig.com: Steenstrips als gevelafwerking, wat is de kans op een flankerende brand? (2023)
- Kiwa: Gevelsystemen met steenstrips, risico’s en beheersmaatregelen (2026)
- KNB: Duurzaam en circulair met baksteen (presentatie, juni 2024)
- KNB: Circulair met bouwkeramiek
- EPD keramische steenstrips, ITB 296/2022
- Pretty Plastic: productsheets, EPD First One en classificatierapporten, zie de Digital Information Kit, brandveiligheid en milieuprestatie.