Gerecycled PVC of metaal als gevelbekleding? Een eerlijke vergelijking
Aluminium en zink zijn licht, onbrandbaar en goed te recyclen. Gerecycled PVC geeft een gevel met reliëf en kleur, gemaakt van bouwafval. Hoe verhouden ze zich op brandklasse, gewicht, milieudata en einde levensduur? Een eerlijke vergelijking, met bronnen en met de punten waarop metaal beter scoort.
In het kort
| Aluminium of zink (massieve plaat) | Gerecycled PVC (Pretty Plastic) | |
|---|---|---|
| Grondstof | Metaal; aandeel gerecycled metaal verschilt per product | Gerecycled PVC uit bouwafval |
| Reactie op brand (EN 13501-1) | A1 zonder test, mits niet fijn verdeeld en zonder organische coating (Beschikking 96/603/EG) | B-s3,d0, binnen het toepassingsgebied van het rapport |
| Gewicht per m² (alleen plaat) | Aluminium 5,4 kg (2 mm) tot 8,1 kg (3 mm); zink circa 5,2 kg (0,73 mm) | 13,3 kg (Second High) tot 24,4 kg (First One) |
| Uitstraling | Vlakke of geprofileerde platen, cassettes, felsnaden | Tegels met reliëf en patroon, vier kleuren in drie tinten |
| Einde levensduur | Hoge inzameling en recycling (meer dan 95% volgens de branche) | Terugname en recycling tot nieuwe tegels |
Dit artikel gaat over massieve metalen platen. Composietpanelen met een kern van ander materiaal hebben een eigen classificatie en vallen hier buiten.
Brandveiligheid: metaal scoort hoger
Aluminium, zink en hun legeringen staan op de Europese lijst van materialen die zonder test klasse A1 krijgen, zolang ze niet in fijn verdeelde vorm zijn (Beschikking 96/603/EG). Dat geldt ook voor metaal met een anorganische coating. Bij een gelakte of anderszins organisch gecoate plaat geldt de klasse uit de prestatieverklaring van dat product. De EPD van een Nederlandse zinkproducent vermeldt klasse A1 voor gewalst zink.
Pretty Plastic tegels zijn geclassificeerd als B-s3,d0. De s3 betekent dat de rookproductie hoger is dan bij s1 of s2. Op brandklasse is metaal dus duidelijk beter.
Het Bbl (artikel 4.44) vraagt voor de buitenkant van een gevel de klasse uit tabel 4.42, in de regel klasse D. Boven 13 meter is klasse B nodig, en bij een verblijfsvloer op 5 meter of hoger ook voor de onderste 2,5 meter. Waar B volstaat, voldoen beide. Vraagt de brandveiligheidsadviseur A1 of A2, kies dan metaal. Zie wat B-s3,d0 betekent en de rapporten op brandveiligheid.
Milieu: vergelijk met zorg
Metalen gevelbekleding is dun en licht, maar de productie van metaal kost veel energie. De EPD's hieronder zijn niet één-op-één vergelijkbaar: eenheid en fasen verschillen.
| Product | GWP (kg CO2-eq) | Eenheid en fasen | Bron |
|---|---|---|---|
| Aluminium plaat, onbehandeld, 2 mm | 33,7 | 1 m² plaat; productiefase A1–A3 | European Aluminium EPD-2026-0003 |
| Aluminium plaat, onbehandeld, 3 mm | 50,6 | 1 m² plaat; productiefase A1–A3 | European Aluminium EPD-2026-0003 |
| Gewalst zink, gemiddeld 0,727 mm | 3,22 per kg | 1 kg zink; productiefase A1–A3 | IBU EPD-NED-20200256-IBA1-EN |
| Pretty Plastic First One | 39,1 | 1 m² gevelbekleding incl. bevestigingsmiddelen; A1–A5, B1–B3, C1–C4 en D | EPD-NIBE-20221112-31571 |
Omgerekend met de dichtheid en de gemiddelde dikte uit dezelfde EPD weegt zinkplaat circa 5,2 kg/m², wat neerkomt op circa 17 kg CO2-eq per m² plaat in de productiefase. Dat is onze indicatieve omrekening, zonder felsen, overlap en onderconstructie.
Metaal heeft een groot voordeel aan het einde: de aluminium-EPD geeft voor een plaat van 3 mm een recyclingvoordeel (module D) van −40,5 kg CO2-eq per m². Dat voordeel valt buiten de systeemgrens en telt niet mee in de productiefase. Pretty Plastic werkt andersom: het gebruikt al aan het begin gerecycled materiaal, 27,6 kg secundair materiaal per m² voor First One.
Voor de MPG telt de MKI. Die is voor First One € 4,54 per m² (NMD Categorie 1). Een openbare MKI voor de genoemde metalen platen vonden we niet. Reken met de actuele NMD-data van de concrete producten. Zie milieuprestatie en milieu-impact van gevelbekleding vergelijken.
Onderhoud en levensduur
Voor zink noemt de EPD een theoretische levensduur van meer dan 100 jaar volgens de literatuur, en meer dan 50 jaar volgens het Duitse BBSR. Voor aluminium plaat geeft de EPD geen referentielevensduur; die verschilt per product en coating. Volg voor gecoat metaal de onderhoudsvoorschriften van de leverancier.
Pretty Plastic tegels zijn onderhoudsvrij, worden niet geschilderd en worden gereinigd met gewone huishoudelijke middelen. De NMD rekent voor First One met een representatieve levensduur van 40 jaar. Zink heeft dus een langere opgegeven levensduur.
Einde levensduur
Metaal heeft een hoge restwaarde. Volgens European Aluminium werd in een studie van negen gebouwen gemiddeld meer dan 95% van het aluminium ingezameld; recentere casestudies kwamen uit op 98,3% (Duitsland) en 99,3% (Nederland). De zink-EPD noemt een recyclingpercentage van meer dan 95% voor zinkplaat.
Pretty Plastic neemt tegels terug. Onbeschadigde tegels worden opnieuw ingezet, de rest wordt grondstof voor nieuwe tegels. Iedere tegel draagt de tekst “return to prettyplastic.nl”.
Gewicht en onderconstructie
Metalen platen zijn lichter dan Pretty Plastic: 5 tot 8 kg/m² voor de plaat zelf, tegen 13,3 tot 24,4 kg/m² voor de tegels. Bij beide komt daar de onderconstructie nog bij.
Pretty Plastic wordt als geventileerde gevel gemonteerd: First One en Basic Third op houten regelwerk, Second High met beugels op aluminium omegaprofielen. Zie First One, Second High en Basic Third.
Wanneer kies je wat?
- Aluminium of zink bij hoge brandeisen (A1), een strak metalen gevelbeeld, een zo laag mogelijk gewicht, en waar recycling aan het einde zwaar weegt.
- Gerecycled PVC waar reliëf, patroon en kleur de gevel moeten maken, klasse B volstaat, en hergebruik van bouwafval vanaf het begin belangrijk is.
Meer materialen naast elkaar: gevelmaterialen vergelijken.
Veelgestelde vragen
Is metalen gevelbekleding brandveiliger dan gerecycled PVC?
Ja, voor massieve aluminium- of zinkplaat zonder organische coating: die valt zonder test in klasse A1. Pretty Plastic heeft B-s3,d0. Voor gecoat metaal geldt de klasse uit de prestatieverklaring.
Is aluminium beter voor het milieu dan gerecycled PVC?
Dat hangt af van de fase. De productie van aluminium heeft een hoge klimaatimpact per m², maar de recycling aan het einde levert veel op. Vergelijk in de MPG-tool de NMD-data van de concrete producten.
Wat is lichter?
Metaal. Een aluminium plaat van 2 mm weegt 5,4 kg/m², Pretty Plastic 13,3 tot 24,4 kg/m².
Bronnen
- Beschikking 96/603/EG: lijst van materialen in klasse A1 zonder test (geconsolideerd)
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.44 (buitenoppervlak)
- European Aluminium EPD-2026-0003: onbehandelde aluminium plaat 1, 2 en 3 mm (2026)
- European Aluminium: inzameling van aluminium bouwproducten aan het einde van de levensduur (2022)
- EPD gewalst titaanzink, IBU EPD-NED-20200256-IBA1-EN (2022)
- Pretty Plastic: productsheets, EPD First One en classificatierapporten, zie de Digital Information Kit, brandveiligheid en milieuprestatie.
