Gerecycled PVC of leien op dak en gevel? Een eerlijke vergelijking
Leien zijn een klassieke keuze voor daken en gevels. Er zijn twee soorten: natuurleien van gespleten leisteen en leien van vezelcement. First One van Pretty Plastic is een tegel van gerecycled PVC die je ook als dakpan en als gevelbekleding gebruikt. Een eerlijke vergelijking, met bronnen en met de punten waarop leien beter scoren.
In het kort
| Natuurleien | Vezelcementleien | Gerecycled PVC (First One) | |
|---|---|---|---|
| Grondstof | Gespleten leisteen | Cement met vezels | Gerecycled PVC uit bouwafval |
| Reactie op brand (EN 13501-1) | A1 zonder test (Beschikking 96/603/EG) | A2-s1,d0 volgens een prestatieverklaring | B-s3,d0 als gevel |
| Dak: externe brand | Geacht te voldoen zonder test (Beschikking 2000/553/EG) | Broof volgens dezelfde prestatieverklaring | BROOF(t4), getest volgens CEN/TS 1187 test 4 |
| Gewicht per m² | circa 30 kg als gevel (één EPD) | 7,9 kg per m² lei; op het dak meer door overlap | 24,4 kg |
| Levensduur | 60 jaar in de EPD, tot 100 jaar volgens studies | 60 jaar in de EPD | 40 jaar in de NMD |
| Einde levensduur | EPD rekent met 90% hergebruik | EPD rekent met storten | Terugname en recycling tot nieuwe tegels |
Brandveiligheid op de gevel
Natuursteen en lei staan op de Europese lijst van materialen die zonder test klasse A1 krijgen (Beschikking 96/603/EG). Vezelcement staat daar ook op, mits het product niet meer dan 1% organisch materiaal bevat. De prestatieverklaring van een gangbare vezelcementlei noemt klasse A2-s1,d0. Controleer altijd de prestatieverklaring van het concrete product.
First One is als gevelbekleding geclassificeerd als B-s3,d0. De s3 betekent dat de rookproductie hoger is dan bij s1 of s2. Op brandklasse scoren beide soorten leien dus beter. Het Bbl (artikel 4.44) vraagt voor de gevel de klasse uit tabel 4.42, en klasse B voor het deel boven 13 meter. Waar B volstaat, voldoen alle drie. Zie wat B-s3,d0 betekent.
Brandveiligheid op het dak
Voor daken gaat het om iets anders: hoe goed weerstaat het dak een brand van buitenaf, zoals vliegvuur? Het Bbl (artikel 4.47) vraagt dat de bovenkant van een dak “niet brandgevaarlijk” is, bepaald volgens NEN 6063. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor kleine daken.
Natuurleien en vezelcementleien staan op de Europese lijst van dakbedekkingen die zonder test geacht worden te voldoen (Beschikking 2000/553/EG), onder voorwaarden en met inachtneming van nationale regels. De genoemde prestatieverklaring van vezelcementleien vermeldt Broof.
First One is als dakpan getest en geclassificeerd als BROOF(t4) volgens EN 13501-5. Bij de test (CEN/TS 1187, test 4, onder 45°) was er binnen 60 minuten geen doorbranding en geen druppelvorming (Efectis, rapport EUI-25-RT4-000218, juli 2025). Laat je brandveiligheidsadviseur beoordelen hoe deze classificatie aansluit op de eis uit NEN 6063 voor jouw project. Zie brandveiligheid.
Milieu: vergelijk met zorg
De EPD's hieronder rekenen met verschillende eenheden en levensfasen. Leg de getallen dus niet zomaar naast elkaar.
| Product | GWP (kg CO2-eq) | Eenheid en fasen | Bron |
|---|---|---|---|
| Natuurleien als geventileerde gevel (30,26 kg/m²) | 3,26 | 1 m² gevelbekleding; productiefase A1–A3. Transport naar de bouw (A4) voegt 3,91 toe | BRE EPD000343 |
| Vezelcementleien, 4 mm (7,9 kg/m²) | 4,97 | 1 m² lei, zonder overlap; productiefase A1–A3 | EPD Hub HUB-2282 |
| Pretty Plastic First One (24,4 kg/m²) | 39,1 | 1 m² gevelbekleding incl. bevestigingsmiddelen; A1–A5, B1–B3, C1–C4 en D | EPD-NIBE-20221112-31571 |
Op het dak liggen leien elkaar deels over. De vezelcement-EPD geeft zelf een rekenvoorbeeld: bij dubbele dekking met leien van 30×60 cm op een dakhelling van 22° is 21,1 kg lei per m² dak nodig. Omgerekend komt dat neer op circa 13 kg CO2-eq per m² dak in de productiefase. Dat is onze omrekening met de methode uit de EPD.
Ook dan hebben leien een lagere klimaatimpact in de productie dan het totaalgetal van First One. Wel beslaat het getal van First One meer levensfasen. Voor de MPG telt de MKI: voor First One € 4,54 per m² (NMD Categorie 1, nmd_92358). Een openbare MKI voor leien vonden we niet. Reken in de MPG-tool met de actuele NMD-data. Zie milieuprestatie en milieu-impact van gevelbekleding vergelijken.
Onderhoud en levensduur
De EPD voor natuurleien rekent met een levensduur van 60 jaar, en noemt studies waarin natuurleien tot 100 jaar meegaan. De EPD voor vezelcementleien rekent ook met 60 jaar. Op levensduur scoren leien dus beter.
First One is onderhoudsvrij. De kleur zit in het materiaal, de tegel wordt niet geschilderd en je reinigt hem met gewone huishoudelijke middelen. De NMD rekent voor First One met een representatieve levensduur van 40 jaar.
Einde levensduur
De EPD voor natuurleien rekent met 90% hergebruik en 10% storten. De leien worden losgeboord en kunnen opnieuw worden gebruikt. De EPD voor vezelcementleien rekent met storten. Pretty Plastic neemt tegels terug. Onbeschadigde tegels worden opnieuw ingezet, de rest wordt grondstof voor nieuwe tegels. Iedere tegel draagt de tekst “return to prettyplastic.nl”.
Gewicht en onderconstructie
Natuurleien als gevelbekleding wegen gemiddeld circa 30 kg/m² (EPD). Vezelcementleien wegen 7,9 kg per m² lei; door de overlap ligt er op het dak meer gewicht per m². First One weegt 24,4 kg/m², bij 22,2 tegels per m².
First One wordt op houten regelwerk geschroefd, met verticale regels h.o.h. 600 mm en panlatten van 24×48 mm h.o.h. 150 mm. De tegel is geschikt voor daken en gevels met een helling van 15 tot 90°, op een waterkerende laag. Zie First One. Voor alleen gevels zijn er ook Second High en Basic Third.
Wanneer kies je wat?
- Natuurleien bij een traditioneel beeld, hoge brandeisen, een zeer lange levensduur en waar hergebruik van leien mogelijk is.
- Vezelcementleien bij een licht, strak leienbeeld, hoge brandeisen en een beperkt budget voor gewicht.
- Gerecycled PVC waar één tegel op dak en gevel doorloopt, kleur en reliëf het beeld moeten maken, klasse B volstaat, en hergebruik van bouwafval en terugname belangrijk zijn.
Meer materialen naast elkaar: gevelmaterialen vergelijken.
Veelgestelde vragen
Mag First One op een dak?
First One is geclassificeerd als BROOF(t4) en geschikt voor daken met een helling van 15 tot 90°, op een waterkerende laag. Laat per project beoordelen of het dak aan artikel 4.47 van het Bbl voldoet.
Zijn leien brandveiliger dan gerecycled PVC?
Op de gevel wel: natuurleien zijn A1, vezelcementleien volgens een prestatieverklaring A2-s1,d0. First One heeft B-s3,d0.
Wat heeft de laagste milieu-impact?
In de productiefase hebben leien een lagere klimaatimpact per m². Vergelijk voor een volledig beeld in de MPG-tool de NMD-data van de concrete producten, over de hele levenscyclus.
Bronnen
- Beschikking 96/603/EG: lijst van materialen in klasse A1 zonder test (geconsolideerd)
- Beschikking 2000/553/EG: dakbedekkingen die zonder test geacht worden te voldoen bij brand van buitenaf
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.44 (buitenoppervlak)
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.47 (bovenkant dak)
- EPD natuurleien als geventileerde gevelbekleding, BRE EPD000343
- EPD vezelcementleien, EPD Hub HUB-2282 (2024)
- Prestatieverklaring vezelcementleien volgens EN 492 (2024)
- Pretty Plastic: productsheets, EPD First One, classificatierapporten en dakrapport EUI-25-RT4-000218, zie de Digital Information Kit, brandveiligheid en milieuprestatie.
